पुण्याची भूमी नेहमीच कला, संस्कृती आणि सर्जनशील व्यक्तिमत्त्वांनी समृद्ध राहिली आहे. या समृद्ध परंपरेत आपले वेगळे स्थान निर्माण करणाऱ्या ज्येष्ठ कलाकार म्हणजे श्रीमती धनश्री उपलेकर (वय ८१). पुणे – हडपसर येथे राहणाऱ्या धनश्री उपलेकर या वयाच्या या टप्प्यावरही अविरतपणे कला साधना करत आहेत. वय हा केवळ एक आकडा असतो, हे आपल्या कामातून सिद्ध करणाऱ्या त्या आजही तितक्याच उत्साहाने नवनवीन कलाकृती साकारत आहेत.

धनश्री उपलेकर या मूळतः कमर्शिअल आर्टिस्ट असून कलेच्या मूलभूत तत्त्वांचे आणि सौंदर्यदृष्टीचे त्यांना उत्तम ज्ञान आहे. त्यांच्यासाठी कला ही केवळ छंद नाही, तर जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे. नवनवीन वस्तू बनवण्याची त्यांना विशेष आवड आहे. बाजारात किंवा प्रदर्शनांमध्ये एखादी वेगळी कलाकृती दिसली की, त्या त्यातून प्रेरणा घेऊन स्वतःच्या कल्पनाशक्तीने आणखी सुंदर आणि वेगळी वस्तू तयार करण्याचा प्रयत्न करतात. हीच जिद्द त्यांना आजही सर्जनशीलतेने कार्यरत ठेवते.

त्यांच्या कलाकृतींमध्ये घर सजावटीसाठी आणि सण-समारंभासाठी उपयोगी पडणाऱ्या विविध वस्तूंचा समावेश आहे. तोरणे, महिरपी, वॉल पीस, आकर्षक नेमप्लेट्स, दिवाळीसाठी कंदील, हळदीकुंकूसाठी खास ‘वाण’, तसेच साखरपुडा, लग्न, वाढदिवस आणि बारसा यांसारख्या कार्यक्रमांसाठी विशेष थीमवर आधारित चित्रे आणि सजावटीच्या वस्तू त्या तयार करतात. याशिवाय गिफ्ट बॉक्सेस, म्युरल (भित्तिचित्रे), फ्रेम्स, ट्रे आणि विविध प्रकारच्या रांगोळी डिझाइन्स देखील त्यांच्या कामाचा भाग आहेत.

त्यांच्या सर्व कलाकृती हाताने रंगवलेल्या (Hand-painted) आणि ग्राहकांच्या गरजेनुसार सानुकूल (Customized) तयार केल्या जातात. वस्तूंच्या निर्मितीसाठी त्या MDF बोर्ड, बॉक्स बोर्ड, OHP शीट, कागद, कापड, पुठ्ठा, माती आणि लाकूड यांसारख्या विविध माध्यमांचा वापर करतात. पर्यावरणपूरक (Eco-friendly) साहित्य वापरण्यावर त्यांचा विशेष भर असतो. प्रत्येक डिझाईन त्या स्वतःच्या कल्पनेतून तयार करतात, त्यामुळे प्रत्येक वस्तू अद्वितीय आणि खास बनते.

त्यांच्या वस्तूंची किंमत साधारणतः ₹६० पासून सुरू होते आणि माध्यम व डिझाइननुसार वाढते. त्या स्टॉक ठेवण्याऐवजी ऑर्डरनुसार वस्तू तयार करतात, त्यामुळे ग्राहकांना नेहमी ताजी आणि नवीन कलाकृती मिळते. स्थानिक स्तरावर तसेच संपूर्ण महाराष्ट्रात त्या कुरियरद्वारे वस्तू पाठवतात.

धनश्री उपलेकर यांच्या मते, कलेमुळे जीवनात नवनिर्मितीचा आनंद आणि आत्मविश्वास मिळतो. “जे आपण कधी केले नाही, ते फक्त पाहून तयार करण्यात एक वेगळाच आनंद आणि थ्रिल असतो,” असे त्या सांगतात.

व्या वर्षीही सर्जनशीलतेचा दीप प्रज्वलित ठेवणाऱ्या धनश्री उपलेकर यांचा प्रवास हा जिद्द, कल्पकता आणि आयुष्यभर शिकत राहण्याच्या वृत्तीचा प्रेरणादायी आदर्श आहे. त्यांच्या प्रत्येक कलाकृतीत अनुभव, कौशल्य आणि मनापासून केलेल्या कलेची झलक स्पष्टपणे दिसून येते.

त्यांच्या कलेच्या प्रवासाची प्रेरणादायी सुरुवात, आव्हाने आणि यशाचे मापदंड,कलेला प्रेरणा देणारे सण आणि प्रसंग असा 1983 पासून सुरू झालेला त्यांचा कलाप्रवास कलाकौशल्य च्या दिवाळी अंकामध्ये Amazon Kindle वर उपलब्ध आहे. कलाकौशल्य दिवाळी विशेषांक 2025